Từ 1/10, điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo thay đổi thế nào?

Từ ngày 1/10/2026, Nghị định 365/2026/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh xuất, nhập khẩu gạo chính thức có hiệu lực, thay thế Nghị định 107/2018/NĐ-CP và Nghị định 01/2025/NĐ-CP. Quy định mới được xây dựng theo hướng cắt giảm điều kiện kinh doanh, đơn giản hóa thủ tục và nâng cao trách nhiệm của thương nhân.

Cắt giảm điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo

Một trong những thay đổi đáng chú ý là điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo được cắt giảm từ 3 điều kiện xuống còn 2. Theo đó, thương nhân được thành lập, đăng ký kinh doanh theo quy định được xuất khẩu gạo khi có ít nhất một kho chuyên dùng để chứa thóc, gạo và một cơ sở xay xát gạo đáp ứng quy định về an toàn thực phẩm, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật.

Kho và cơ sở xay xát có thể thuộc sở hữu của thương nhân hoặc được thuê bằng hợp đồng bằng văn bản, với thời hạn phù hợp với Giấy chứng nhận đủ điều kiện kinh doanh xuất khẩu gạo. Đáng chú ý, thương nhân xuất khẩu gạo hữu cơ, gạo đồ và gạo bổ sung vi chất dinh dưỡng được miễn điều kiện về kho chuyên dùng và cơ sở xay xát để được cấp Giấy chứng nhận; đồng thời không phải thực hiện dự trữ lưu thông và chế độ báo cáo định kỳ như thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo thông thường. Quy định này tạo thêm thuận lợi cho các doanh nghiệp phát triển dòng gạo chất lượng cao, sản phẩm đặc sản và có giá trị gia tăng.

Đơn giản hóa thủ tục, giảm chi phí tuân thủ

Nghị định mới cũng rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục. Đối với hồ sơ đầy đủ, thời gian cấp Giấy chứng nhận giảm từ 15 xuống 10 ngày làm việc; cấp lại, cấp sửa đổi, bổ sung giảm từ 10 xuống 7 ngày làm việc. Thời gian trả lời khi hồ sơ chưa đầy đủ đều được rút từ 7 xuống 5 ngày làm việc. Thành phần hồ sơ được tinh giản, không yêu cầu doanh nghiệp cung cấp những thông tin mà cơ quan nhà nước có thể khai thác từ Cơ sở dữ liệu quốc gia về doanh nghiệp, đồng thời không yêu cầu chứng từ phải công chứng. Chế độ báo cáo cũng được giảm từ 3 lần xuống 1 lần mỗi tháng, thực hiện vào ngày 5 hằng tháng, qua đó giảm thời gian và chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp.

Tăng yêu cầu về uy tín và mức độ tín nhiệm

Bên cạnh việc giảm điều kiện, Nghị định 365/2026/NĐ-CP cũng tăng yêu cầu về trách nhiệm và mức độ tuân thủ của thương nhân. Từ ngày 1/1/2028, thương nhân kinh doanh xuất khẩu gạo sẽ được đánh giá theo 10 nhóm tiêu chí liên quan đến tín dụng, thuế, hải quan, liên kết sản xuất và bao tiêu, xây dựng thương hiệu, kết quả xuất khẩu, báo cáo và dự trữ lưu thông, hệ thống kho – logistics cùng việc tuân thủ các quy định về an toàn, phòng cháy chữa cháy và phòng, chống thiên tai.

Mức độ tín nhiệm là một trong những tiêu chí để chỉ định thương nhân đầu mối giao dịch và phân bổ hợp đồng tập trung. Qua đó, chính sách hướng tới xây dựng đội ngũ thương nhân có năng lực, uy tín, nâng cao chất lượng và sức cạnh tranh của gạo Việt Nam trên thị trường quốc tế.

Nhìn tổng thể, Nghị định 365/2026/NĐ-CP vừa giảm rào cản gia nhập thị trường, vừa đơn giản hóa thủ tục, đồng thời tăng yêu cầu về tính minh bạch và năng lực của doanh nghiệp. Đặc biệt, việc tạo thuận lợi cho gạo hữu cơ và các sản phẩm gạo giá trị cao mở thêm cơ hội để doanh nghiệp đẩy mạnh chế biến, xây dựng thương hiệu và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế.

Trong xu hướng nâng cao giá trị nông sản Việt, BABACO Organic phát triển đa dạng các sản phẩm nông sản phục vụ thị trường trong nước và xuất khẩu. Doanh nghiệp chú trọng chất lượng, nguồn gốc nguyên liệu và phát triển sản phẩm phù hợp với yêu cầu của từng thị trường. Cùng với gạo, BABACO Organic hướng tới xây dựng danh mục nông sản đa dạng, góp phần gia tăng giá trị sản phẩm Việt và đưa nông sản chất lượng đến người tiêu dùng trong nước cũng như thị trường quốc tế.

Nguồn : Báo Điện tử Chính phủ

Link tải xuống nghị định : Nghị định 365/2026/NĐ-CP