Cà phê Việt trước bài toán nâng tầm thương hiệu Robusta

Chiều 9/10, Báo Điện tử Tuổi Trẻ phối hợp với Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức hội thảo “Để Robusta Việt thoát vai ‘làm nền’, khẳng định thương hiệu riêng” tại TP.HCM. Hội thảo tập trung thảo luận giải pháp xây dựng thương hiệu Robusta Việt Nam, đưa ngành cà phê chuyển từ lợi thế sản lượng sang cạnh tranh bằng chất lượng, nguồn gốc và giá trị gia tăng. Tại hội thảo, các chuyên gia nhận định Robusta là một trong những dòng cà phê chủ lực của Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt ở các sản phẩm cà phê hòa tan, espresso và phối trộn. Tuy nhiên, lợi thế về sản lượng chưa chuyển hóa tương xứng thành mức độ nhận diện thương hiệu trên thị trường quốc tế.

Ông Lê Cao Cường, Phó Tổng Biên tập Báo Điện tử Tuổi Trẻ, cho rằng Việt Nam có vùng nguyên liệu, kinh nghiệm canh tác, năng lực chế biến và văn hóa thưởng thức cà phê đặc trưng, nhưng vẫn thiếu một thương hiệu đủ mạnh để người tiêu dùng quốc tế chủ động nhận diện Robusta Việt Nam.

Theo ông Trần Minh Thắng, Trưởng phòng Chính sách xúc tiến thương mại, Cục Xúc tiến thương mại (Bộ Công Thương), Việt Nam là quốc gia xuất khẩu Robusta hàng đầu thế giới. Dù vậy, người tiêu dùng thường nhớ đến thương hiệu của nhà rang xay hoặc nhà sản xuất thành phẩm hơn là nguồn gốc nguyên liệu. Điều này khiến giá trị và đóng góp của Robusta Việt Nam chưa được thể hiện rõ trên thị trường tiêu dùng cuối cùng. Vì vậy, ngành cà phê cần chuyển từ vị thế cung cấp nguyên liệu sang chủ động xây dựng giá trị thương hiệu, giúp thị trường nhận diện rõ hơn xuất xứ, chất lượng và đặc trưng của Robusta Việt Nam.

Ông Nguyễn Thành Tài, Ủy viên Ban Chấp hành Hiệp hội Cà phê – Ca cao Việt Nam (VICOFA), đề xuất phát triển thương hiệu cà phê theo ba cấp bổ trợ lẫn nhau: thương hiệu quốc gia tạo uy tín về xuất xứ; thương hiệu vùng trồng thể hiện đặc tính nguyên liệu có cơ sở chứng minh; thương hiệu doanh nghiệp gắn với sản phẩm, phân phối và trách nhiệm đối với khách hàng.

Để mô hình này phát huy hiệu quả, chất lượng cần được xác lập bằng tiêu chí cụ thể, phù hợp từng phân khúc thị trường. Bên cạnh dòng Robusta thương mại, Việt Nam có thể phát triển Fine Robusta với yêu cầu chất lượng rõ ràng, qua đó mở rộng cơ hội tiếp cận những phân khúc có giá trị cao hơn.

Bên cạnh đó, việc quản lý xuất xứ cần đi kèm quy định sử dụng thương hiệu, cơ chế kiểm tra và chủ thể chịu trách nhiệm. Doanh nghiệp cũng cần tăng cường hợp tác với nhà nhập khẩu, nhà rang xay và hệ thống phân phối để đưa thông tin về nguồn gốc, đặc điểm sản phẩm đến gần hơn với người tiêu dùng.

Đặc biệt, quá trình nâng cấp chất lượng phải gắn với lợi ích của người trồng cà phê. Những yêu cầu cao hơn về thu hái, sơ chế và phân loại cần được phản ánh trong cơ chế thu mua, bảo đảm người sản xuất có động lực duy trì chất lượng và tham gia lâu dài vào chuỗi giá trị.

Nhìn chung, nâng tầm thương hiệu Robusta Việt Nam đòi hỏi sự phối hợp bền vững giữa cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp và người sản xuất. Khi chất lượng được chuẩn hóa, xuất xứ được minh bạch và giá trị được phân bổ hợp lý, cà phê Việt Nam sẽ có thêm cơ hội nâng cao sức cạnh tranh, thay vì chỉ dựa vào lợi thế sản lượng. BABACO hướng tới nâng cao giá trị nông sản Việt thông qua minh bạch nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và phát triển các sản phẩm chế biến có giá trị gia tăng. Với ngành cà phê, xây dựng thương hiệu gắn với vùng nguyên liệu, chất lượng và bản sắc sản phẩm là hướng đi quan trọng để nâng cao sức cạnh tranh và khẳng định vị thế nông sản Việt trên thị trường quốc tế.

Nguồn : Báo nông nghiệp và môi trường