Đẩy mạnh chế biến sâu để nâng tầm giá trị của ca cao Việt Nam

Việt Nam vẫn đối mặt với nghịch lý thâm hụt thương mại chocolate khi hàng nhập khẩu chiếm tới 60% thị phần bán lẻ trong nước. Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết về việc đẩy mạnh chế biến sâu nhằm khai thác tối đa tiềm năng, nâng cao giá trị gia tăng và đưa thương hiệu ca cao nội địa tham gia sâu vào các phân khúc cao cấp toàn cầu

Ngành ca cao Việt Nam đang đứng trước một nghịch lý lớn khi sở hữu nguồn nguyên liệu hạt ca cao chất lượng cao hiếm hoi trên thế giới nhưng lại chịu mức thâm hụt thương mại đáng kể trong phân khúc thành phẩm. Hiện nay, sản phẩm chocolate nhập khẩu đang chiếm giữ tới 60% thị phần bán lẻ tại thị trường nội địa. Sự phụ thuộc này bắt nguồn từ việc công đoạn chế biến sâu trong nước còn hạn chế, khiến phần lớn giá trị gia tăng của chuỗi cung ứng rơi vào tay các thương hiệu nước ngoài.

Để sản xuất chocolate, hạt ca cao sau khi thu hoạch và sơ chế phải trải qua quy trình xay tách phức tạp để tạo thành bơ ca cao và bột ca cao. Chocolate trắng được cấu thành từ bơ ca cao kết hợp với đường và sữa, trong khi chocolate đen có hàm lượng bột ca cao cao hơn, mang lại vị đắng đặc trưng và ít ngọt hơn. Xu hướng tiêu dùng hiện đại tại các phân khúc cao cấp đang dịch chuyển mạnh mẽ hướng tới các dòng sản phẩm có hàm lượng ca cao cao, đặc biệt là các dòng sản phẩm ca cao hữu cơ, thuần chay và không đường. Đây chính là cơ hội vàng cho ngành nông sản Việt Nam. Dù sản lượng ca cao của Việt Nam hiện chỉ duy trì ở mức khiêm tốn khoảng 6.000 tấn mỗi năm, nhưng lợi thế cốt lõi nằm ở chất lượng hạt vượt trội. Đặc tính hương vị độc đáo của ca cao nội địa hoàn toàn đủ tiêu chuẩn để các doanh nghiệp khai thác và định vị thương hiệu ở phân khúc thị trường cao cấp toàn cầu.

Tuy nhiên, rào cản lớn nhất hiện nay đối với các doanh nghiệp trong nước là chi phí đầu tư cho hệ thống máy móc sản xuất chuyên sâu và hạ tầng bảo quản chocolate tươi vô cùng đắt đỏ. Chính áp lực tài chính này đã khiến nhiều đơn vị lựa chọn phương án nhập khẩu thành phẩm thay vì tự đầu tư dây chuyền sản xuất đồng bộ tại Việt Nam. Theo nhận định từ ông Tô Xuân Phúc - chuyên gia thuộc Tổ chức Forest Trends, việc thúc đẩy chế biến sâu là hướng đi có tính chất sống còn để nâng cao giá trị và đảm bảo sự phát triển bền vững cho toàn ngành.

Bất chấp những thách thức về mặt hạ tầng, một số doanh nghiệp nội địa tiên phong đã đạt được những tín hiệu lạc quan khi từng bước chinh phục các thị trường quốc tế khắt khe. Các sản phẩm chocolate chế biến sâu từ ca cao Việt Nam đã thành công tiếp cận và khẳng định vị thế tại Nhật Bản và Hoa Kỳ. Việc một số thương hiệu từng vận hành thành công điểm bán tại Osaka và tiếp tục duy trì mạng lưới phân phối ổn định tại các quốc gia này chứng minh rằng, nông sản chế biến sâu của Việt Nam có đủ năng lực cạnh tranh sòng phẳng trên trường quốc tế nếu được đầu tư đúng tầm. Việc giải bài toán chi phí công nghệ và tối ưu hóa chuỗi giá trị từ hạt ca cao đến thành phẩm cuối cùng sẽ là chìa khóa để ngành ca cao Việt Nam bứt phá mạnh mẽ trong tương lai.

Nguồn: VnEconomy